NΟΧ | Νύχτα

Το 1978 ο αδελφός της Αν Κάρσον, o Μάικλ, φεύγει από τη χώρα του για να γλιτώσει τη φυλακή. Οι δικοί του δεν πρόκειται να τον ξαναδούν. Στα χρόνια που ακολουθούν, ο Μάικλ αλλάζει ονόματα και ταξιδεύει· στέλνει μερικές καρτποστάλ και τηλεφωνεί σπάνια (θα μιλήσει με την αδελφή του λιγότερες από δέκα φορές συνολικά).

Στο μοναδικό γράμμα που στέλνει στη μητέρα του μιλά για τον θάνατο της Άννας, της γυναίκας τής ζωής του.

Το 2000 –χρονιά που η Κάρσον κερδίζει την περίφημη υποτροφία ΜακΆρθουρ–, ο άνθρωπος που κάποτε ονομαζόταν Μάικλ πεθαίνει στην Κοπεγχάγη, μετά από μια ουσιαστικά άγνωστη στους δικούς του ζωή. Η είδηση του θανάτου του φτάνει στην Κάρσον με καθυστέρηση: η χήρα του δεν μπορούσε να βρει τη διεύθυνσή της.

When my brother died (unexpectedly) his widow couldn’t find a phone number for me among his papers until two weeks later. While I swept my porch and bought apples and sat by the window in the evening with the radio on, his death came wandering slowly towards me across the sea.

Όταν η Κάρσον φτάνει στην Κοπεγχάγη ανακαλύπτει ότι δεν έχει τάφο για τον αδελφό της: επιθυμία του ήταν το πτώμα του να αποτεφρωθεί και η στάχτη του να σκορπιστεί στη θάλασσα. Ανακαλύπτει, επίσης, ότι η χήρα του δεν μπορεί να καλύψει τα χάσματα της αφήγησης τής ζωής του.

Πώς να πενθήσει τον αδελφό της, έναν άνθρωπο χωρίς ιστορία; Πώς να βγάλει άκρη από την απουσία μιας απουσίας;

We want other people to have a centre, a history, an account that makes sense. We want to be able to say This is what he did and Here’s why. It forms a lock against oblivion. Does it?

Η Κάρσον προσπαθεί να ανασυνθέσει τα θραύσματα σε μια αφήγηση φτιάχνοντας ένα τετράδιο-λεύκωμα με φωτογραφίες από την παιδική ηλικία του Μάικλ, σπαράγματα των ελάχιστων τηλεφωνικών συνομιλιών τους, το γράμμα του στη μητέρα τους σχισμένο σε κομμάτια και κολλημένο στις σελίδες του τετραδίου, αναμνήσεις που συγκροτούν το περίγραμμα της βιογραφίας του Μάικλ παρά τη βιογραφία την ίδια.

Το τετράδιο αυτό, που εκδόθηκε το 2010 από τον New Directions με τον τίτλο NOX, είναι παράλληλα η ιστορία μιας μετάφρασης: η Κάρσον, που είναι καθηγήτρια αρχαίων ελληνικών, με την κατάδυση στο κλασικό παρελθόν να αποτελεί σημαντικό μέρος και της ποιητικής της δουλειάς, μεταφράζει το ποίημα 101 του Κάτουλλου – άλλος ένας αποχαιρετισμός σε έναν νεκρό αδελφό, για τον οποίο ελάχιστα είναι γνωστά: έζησε, πέθανε κάπου μακριά κι ο Κάτουλλος φαίνεται ότι ταξίδεψε εκεί για τον τελευταίο αποχαιρετισμό. Η Κάρσον παλεύει λέξη τη λέξη με το ποίημα, κι αυτή η πάλη καταγράφεται μέσα από την παράθεση λεξικογραφικών λημμάτων που λειτουργούν και τα ίδια ως ποίηση.

Παρότι το βιβλίο της είναι βαθιά προσωπικό, η Κάρσον μιλά για όλους μας απέναντι στους νεκρούς μας, εξετάζοντας το πένθος της (και το πένθος συνολικά) όχι μόνο σαν πραγματικότητα, αλλά και σαν ανθρώπινη ανάγκη. Ίσως το πένθος να συνοψίζεται στην ανάγκη να οργανώσουμε το χάος της απώλειας σε μια αφήγηση.

Το χαοτικό, αποσπασματικό στοιχείο υπογραμμίζεται από την ίδια τη μορφή του τετραδίου, με τα αποκόμματα, τα λήμματα, τις μουτζούρες, τα κενά και τις επαναλήψεις: ένα παζλ προορισμένο να μην ολοκληρωθεί ποτέ, εφόσον τα περισσότερα κομμάτια λείπουν· κι ωστόσο, τα υπαρκτά κομμάτια κατορθώνουν να σχηματίσουν μια εικόνα (η ίδια η αφήγηση, εξάλλου, μερικές φορές μοιάζει να είναι ακριβώς αυτό: η προσπάθεια να σχηματίσεις μια εικόνα παρά το ότι λείπουν πολλά κομμάτια του παζλ). Περιεχόμενο και μορφή εδώ είναι αναπόσπαστα, το ένα απαιτεί και υπηρετεί το άλλο.

Η έκδοση είναι ένα κομψοτέχνημα, με την αίσθηση του χειροποίητου να αποδίδεται σχεδόν τέλεια: ένα κουτί που περιέχει την αναπαραγωγή του τετραδίου της Κάρσον, τυπωμένη σε ένα και μοναδικό φύλλο χαρτιού διπλωμένο ξανά και ξανά σαν κονσερτίνα, και σποραδικές εκρήξεις χρώματος να διασπούν το ασπρόμαυρο.

carson_nox (57)carson_nox (21)

Βιογραφία της Αν Κάρσον | Παρουσίαση του NOX στο περιοδικό New Yorker

5 thoughts on “NΟΧ | Νύχτα

  1. Παράθεμα: Perfection is less interesting « Μαρία Ξυλούρη | Δωμάτιο Πανικού

  2. Παράθεμα: Πριν το τέλος του κόσμου « Μαρία Ξυλούρη | Δωμάτιο Πανικού

  3. Παράθεμα: Το παγόνι κι ο κομήτης « Μαρία Ξυλούρη | Δωμάτιο Πανικού

  4. Παράθεμα: The common sense of humans | Μαρία Ξυλούρη | Δωμάτιο Πανικού

  5. Παράθεμα: The year of the magpie | Μαρία Ξυλούρη ― Δωμάτιο Πανικού

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s