O Νίκος, χάρτινος


[Cement Eclipses by Isaac Cordal | Cement Eclipses: Small Interventions in the Big City]

Στον Νίκο Τ.

Όπως πάω να τον αποχαιρετήσω και να φύγω απ’ το νεκροταφείο, ο Νίκος μού ζητά για άλλη μια φορά να τον κάνω ήρωα ενός απ’ τα γραφτά μου, αμφίβολη τιμή που όμως εδώ και καιρό τη διεκδικεί με πείσμα. «Κάνε με ήρωα σ’ ένα διήγημά σου», λέει. «Τέτοιες ώρες τα ζητάς αυτά τα πράγματα», εννοώντας ότι τέτοια ώρα, στην κηδεία της μάνας του, δεν θα μπορέσω να του πω όχι, όπως στις προηγούμενες επαναλήψεις του αιτήματος, ούτε θα σκεφτώ να του επισημάνω ότι έχω χρόνια να επιχειρήσω να γράψω διήγημα, αφού η προσπάθεια για το πρώτο και τώρα για το δεύτερο μυθιστόρημα δεν μου αφήνει περιθώριο να βάλω κι άλλους χαρακτήρες-μπελάδες στο κεφάλι μου – στην πραγματικότητα, δεν μου αφήνει περιθώριο να τους σκεφτώ καν.

Φεύγοντας, όμως, απ’ το νεκροταφείο, σκέφτομαι τον Νίκο ως ήρωα ενός διηγήματος. Μόνο που αυτός δεν θα ήταν ακριβώς ο Νίκος: δεν έχω μάθει ν’ αποτυπώνω τους ανθρώπους ολόκληρους στο χαρτί. Όσοι ήρωές μου έχουν ρίζες στο πραγματικό είναι ένα είδος Φρανκεστάιν – συρραφές μελών πραγματικών ανθρώπων: το κεφάλι του Κώστα, τα πόδια του Δημήτρη, το δεξί μου χέρι και τ’ αριστερό χέρι της Αμαλίας. Ο κορμός τους είναι πάντα ένα φάντασμα, οι ραφές εγώ. Ο ίδιος ήρωας μπορεί να πει μια φράση που στην πραγματική ζωή την έχει πει ή θα μπορούσε να την έχει πει ο Άλκης και, την επόμενη στιγμή, να κάνει κάτι που μονάχα ο Γιώργος θα μπορούσε να το κάνει. Και δεν νομίζω πως μπορείς να ισχυριστείς ότι έγραψες έναν άνθρωπο ακριβώς όπως είναι. Ο Νίκος θα πρέπει ν’ αποδεχτεί την σοβαρή πιθανότητα ο χάρτινος εαυτός του να μην είναι Νίκος παρά σ’ ένα ελάχιστο ποσοστό.

Έστω ο χάρτινος Νίκος: τριανταπέντε ετών και ουδέποτε πτυχιούχος (και τα δύο αληθινά). Για πλάκα και με υπολογίσιμη τρυφερότητα τον φωνάζουν γατόνι και αίλουρο (κι αυτό αλήθεια). Εδώ και χρόνια υπερήφανος χειριστής ντουντούκας στις διαδηλώσεις, με ιδεογράμματα που αρνείται να εξηγήσει τι σημαίνουν για τατουάζ. Αν τον περιγράψω έτσι, πολύς κόσμος θα τον αναγνωρίσει· αν προσθέσω ότι συνηθίζει το χι ή το ψι, αν τον βάλω να κάνει το χι ή το ψι, οι αναγνώστες θα σκεφτούν ότι πράγματι το συνηθίζει, ότι πράγματι το έκανε. Δεν ξέρω πόσο έτοιμος είναι ο Νίκος να φορτωθεί τις πράξεις και τα σουσούμια της χάρτινης εκδοχής του.

Θα γράψω ότι απ’ όταν πέθανε η μητέρα του, τα όνειρά του δεν έχουν ήχο. Τα λίγα λόγια που ανταλλάζουν οι πρωταγωνιστές των ονείρων του, άνθρωποι με σπασμένα πόδια, ζώα με μεγάλα μάτια που έχουνε κάτι από φλόγα στο βάθος τους, είναι γραμμένα σε καρτέλες, όπως στις ταινίες του βωβού κινηματογράφου. Αλλά όταν χάθηκε ο ήχος απ’ τον ύπνο του, τα όνειρά του γέμισαν μυρωδιές. Κοιμάται και μυρίζει το άρωμα που φορούσε η μάνα του στις εξόδους της. Όταν ξυπνά, ίχνη του αρώματος θα του γαργαλάνε ακόμα τη μύτη.

Ίσως να ξυπνάει χαράματα και να μην μπορεί να ξανακοιμηθεί. Θα τον βάλω να επιμένει να προσπαθεί τις πρώτες φορές. Θα μένει ξαπλωμένος, θα καταφεύγει στα βιβλία μήπως και του χαρίσουν λίγο ύπνο οι σελίδες τους. Ακόμα και πρόβατα θα τον βάλω να μετρά μπας κι αποκοιμηθεί, μα τίποτα δεν θα έχει αποτέλεσμα. Όταν πια καταλάβει για τα καλά πως η συγγραφέας της ιστορίας του δεν εννοεί ν’ αφήσει τον ύπνο να ξανάρθει, θα πάψει να προσπαθεί. Θα σηκώνεται και θα περιφέρεται στο σπίτι αντί του φαντάσματος της μητέρας του, και θα περνάει τις άγρυπνες ώρες του ακούγοντας τον ύπνο της πόλης γύρω του. (Ίσως, πάλι, ακούγοντας τον ύπνο του πατέρα του· θα έχει φέρει τον ανήμπορο πατέρα του στο σπίτι για να τον φροντίζει.)

Διασταύρωση Μελισσίων. Περιμένω ώρα ν’ ανάψει πράσινο και να περάσω απέναντι, στη στάση του λεωφορείου. Οι τελευταίοι τώρα θα φεύγουν απ’ το νεκροταφείο. Πίσω απ’ την εκκλησία, μου είπε ο Χριστόφορος πριν, είδε σε κασόνια τα κόκαλα παλιών νεκρών. Αυτή η εικόνα, τα κόκαλα αφημένα ξέσκεπα σε κασόνια, τον συγκλόνισε. Ο Νίκος δεν θα την είδε. Ελπίζω να μην την είδε, δηλαδή· δεν ξέρω αν στην κηδεία της μάνας του θα έπρεπε να δει και το μέλλον της, αν θ’ άντεχε να σκεφτεί ότι στο μέλλον κι η μάνα του δεν θα είναι παρά κόκαλα σ’ ένα κασόνι. Κι ωστόσο, αν εντέλει γράψω το διήγημα του Νίκου, δεν νομίζω ν’ αντισταθώ σ’ αυτή την εικόνα, κι ας ξέρω ότι θα τον φέρω αντιμέτωπο μ’ αυτήν· δεν θα είναι η δική του εικόνα, σκέφτομαι, και στο κάτω κάτω πώς διάολο ξέρω τι θα σκεφτόταν ο πραγματικός Νίκος αν την έβλεπε;

Μια άλλη φορά ο Νίκος μου είχε ζητήσει να τον περάσω στις σελίδες μου ως βρικόλακα, νίντζα ή υπερήρωα, παρόλο που δεν γράφω για βρικόλακες, νίντζα και υπερήρωες. Μπορεί να ξέρει καλύτερα απ’ όλους ότι ο όποιος Νίκος περάσει απ’ τις σελίδες μου δεν θα είναι ο ίδιος, θα είναι μια επινοημένη εκδοχή του, κι ως τέτοια μπορεί να είναι οποιοσδήποτε. Αλλά η αλήθεια είναι αυτή: θα μου φαινόταν υπερβολικά αστείο να τον παρουσιάσω με μεγάλους κυνόδοντες και ματωμένο στόμα ή με μπέρτα αλά Σούπερμαν· οι ήρωες-Φρανκεστάιν μου δεν είναι πραγματικοί, όμως επιμένω να τους φαντάζομαι σα να ήταν πραγματικοί, και οι κυνόδοντες του βρικόλακα θα σκότωναν αυτή τη ζωτική μου ψευδαίσθηση, θα εμπόδιζαν την ιστορία να γραφτεί. Εκτός κι αν αποφασίσω ότι στο θόλωμα της αϋπνίας του, φαντάζεται τον εαυτό του ντυμένο την αθανασία του βρικόλακα.

Δεν είμαι σίγουρη ότι θα του αρέσει η ιδέα.

*Κείμενο γραμμένο για το επετειακό εικοστό τεύχος του Chimeres, για το οποίο σας είχα πει εδώ. Όλο το τεύχος μπορείτε να το διαβάσετε ονλάιν εδώ (και σε pdf), και εδώ θα βρείτε τα σημεία διανομής του αν θέλετε να το προμηθευτείτε σε έντυπη μορφή. Ευχαριστώ τη Μαλίνα για την πρόσκληση, και τη συντακτική ομάδα για τη φιλοξενία. Α, και μόλις κυκλοφόρησε το τεύχος Σεπτεμβρίου του περιοδικού Glamour, με συνέντευξή μου στην Αναστασία Καμβύση για το REWIND – γιατί όταν το καινούργιο βιβλίο έρχεται, το παλιό δεν φεύγει.

8 thoughts on “O Νίκος, χάρτινος

    • Lol! Καλά θα ήταν, όμως είναι προβληματάκι του wordpress που δεν ξέρω πώς να διορθώσω. Στο μεταξύ, όταν είσαι στη σελίδα του μπλογκ, κι όχι του συγκεκριμένου ποστ, το σχόλιο το γράφει σωστά – όπως και στη σελίδα του ποστ, όταν τα σχόλια γίνονται δύο.

      🙂 (Τι κάνει ο κούταβος;)

  1. μεγαλώνει 🙂 τώρα είναι σε φάση που κοιμάται στα πόδια μας κάθε βράδυ. θα κάνουμε το σκυλί σπιτόγατο 🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s