εργογραφία

Paul_Auster1. Μυθιστορήματα

4 3 2 1 (2017)

[η ελληνική έκδοση ετοιμάζεται για το 2018 από το Μεταίχμιο]

4321

Το πιο ογκώδες μυθιστόρημα που έχει γράψει ποτέ ο Όστερ (κοντά 900 σελίδες!) παρακολουθεί τέσσερις διαφορετικές εκδοχές της ζωής του Άρτσιμπαλντ Φέργκιουσον από τη γέννησή του στις 3 Μαρτίου του 1947.

Sunset Park (2010)

[Η ελληνική έκδοση, Σάνσετ Παρκ, κυκλοφόρησε το 2014, σε μετάφραση του Σπύρου Γιανναρά]

Μια συνέντευξη του Όστερ για το βιβλίο, που είναι τοποθετημένο στην καρδιά της οικονομικής κρίσης του 2008, μπορείτε να παρακολουθήσετε εδώ.

Invisible (2009)

[η ελληνική έκδοση, Αόρατος, κυκλοφόρησε το 2013, σε μετάφραση του Σπύρου Γιανναρά]

invisible

Εδώ ένα βίντεο (διάρκειας μίας ώρας) με τον Πολ Όστερ να διαβάζει απόσπασμα από το βιβλίο και να μιλάει γι’ αυτό.

Man in the Dark (2008)

[ακυκλοφόρητο στα ελληνικά]

man_in_the_dark

Ο ήρωας, ο Όγκουστ Μπριλ, περνάει μια άυπνη νύχτα στο σπίτι που μοιράζεται με την κόρη του και την εγγονή του. Σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να ξεγελάσει τους εφιάλτες του, φαντάζεται μια διαφορετική Αμερική, όπου οι Δίδυμοι Πύργοι δεν έχουν πέσει ποτέ. Όμως, η χώρα σπαράσσεται από έναν εμφύλιο πόλεμο. Το παρόν του Μπριλ, η οικογένεια του οποίου έχει σημαδευτεί από την επέμβαση των ΗΠΑ στο Ιράκ, εισβάλλει στη φαντασίωση. Το έργο έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά από λογοτεχνικές εξερευνήσεις της μετά την 11η Σεπτεμβρίου εποχής στις ΗΠΑ.

Travels in the Scriptorium (2006)

[Ενοχές Δίχως Τύψεις (μετάφραση: Βίκυ Κυριαζή, 2007)]

travels_in_the_scriptoriumΈνας συγγραφικός απολογισμός, κατά κάποιο τρόπο, για τον Όστερ, το βιβλίο συγκεντρώνει αρκετούς ήρωες προηγούμενων βιβλίων του και τους θέτει αντιμέτωπους με τον συγγραφέα τους, αμνήμονα γέροντα με το όνομα Μπλανκ (blank, δηλαδή κενός), κλειδωμένο -ή μήπως όχι;- στο δωμάτιο της γραφής, όπου κάθε αντικείμενο έχει το όνομά του κολλημένο με χαρτί πάνω του. Ειρωνικό έργο, απογυμνωμένο σχεδόν πέρα από τα βασικά σημεία της αφήγησης (κατάσταση οικεία στον αναγνώστη από το Ghosts της Τριλογίας της Νέας Υόρκης), που η κριτική αντιμετώπισε μάλλον αμφίθυμα, απαιτεί εξοικείωση με τις προηγούμενες δουλειές του Όστερ για να αποκωδικοποιηθεί από τον αναγνώστη, και προτάσσει τους ήρωες σαν αιώνιες υπάρξεις έναντι του φθαρτού δημιουργού τους.

The Brooklyn Follies (2005)

[Τρέλες στο Μπρούκλιν (μετάφραση: Βίκυ Κυριαζή, 2006)]

brooklyn_follies_paul_auster

Βιβλίο που κουβαλά πάνω του τον απόηχο της κάλπικης νίκης του Τζορτζ Μπους στις προεδρικές εκλογές του 2000, και τοποθετείται σε μια Νέα Υόρκη που σε λίγο –αλλά όχι ακόμη- θα γνωρίσει τον τρόμο της επίθεσης στους Δίδυμους Πύργους, το Brooklyn Follies παρακολουθεί την επανασύνδεση ενός θείου, που ψάχνει «ένα ήσυχο μέρος για να πεθάνει», και ενός ανιψιού, που έχει εγκαταλείψει τις διανοουμενίστικες ανησυχίες του, σε κρίσιμη καμπή της ζωής τους και οι δύο, και την προσπάθειά τους να κυνηγήσουν μια ουτοπία, πλαισιωμένοι από τους πλέον απροσδόκητους σύμμαχους και συνταξιδιώτες.

Oracle Night (2004)

[Η Νύχτα των Χρησμών (μετάφραση: Βίκυ Κυριαζή, 2004)]

oracle_night

Ο συγγραφέας Σίντεϊ Ορ αναρρώνει αργά και οδυνηρά από μια ακατονόμαστη ασθένεια που τον εξουθένωσε. Προσπαθώντας να ενώσει τα κομμάτια του και να γράψει ξανά, έρχεται αντιμέτωπος με ένα μυστηριώδες τετράδιο που τον παγιδεύει μέσα σε ιστορίες χωρίς τέλος, που όμως θα παρουσιάσουν μπροστά στα μάτια του αλήθειες που αγνοεί για τον ίδιο, τη γυναίκα του, και τον σπουδαίο συγγραφέα και προστάτη τους.

The Book of Illusions (2002)

[Το Βιβλίο των Ψευδαισθήσεων (μετάφραση: Βίκυ Κυριαζή, 2003)]

book_of_illusionsΤο βιβλίο παρακολουθεί την ιστορία ενός καθηγητή, που χάνει γυναίκα και παιδιά σε ένα αεροπορικό δυστύχημα και βυθίζεται σε αλκοολικό πένθος· ένα νυχτερινό ζάπινγκ του προσφέρει ένα σκοπό: να γράψει για τη ζωή του Έκτορ Μαν, ενός ελάσσονα κωμικού του βωβού σινεμά που εξαφανίστηκε στην ακμή της καριέρας του δίχως ίχνη, και του οποίου τα χαμένα έργα εμφανίζονται μυστηριωδώς σε διάφορα κινηματογραφικά μουσεία ανά τον κόσμο. Μέχρι που ο καθηγητής παίρνει ένα γράμμα που τον πληροφορεί ότι ο μυθικός Μαν είναι ζωντανός, και θέλει να τον συναντήσει· το ρόλο του αγγελιαφόρου αναλαμβάνει μια παράξενη γυναίκα με τις δικές της πληγές. Ακολουθεί ένα ταξίδι στις μεταμορφώσεις και την παράξενη ζωή του Έκτορ Μαν, που μπορεί να ερμηνευτεί και ως στοχασμός πάνω στην ίδια την πράξη της αφήγησης και της τέχνης.

Timbuktu (1999)

[Τιμπουκτού (μετάφραση: Βίκυ Κυριαζή, 2002)]

Auster_Timbuktu

Το Τιμπουκτού είναι ο παράδεισος, όπως τον αντιλαμβάνεται ο αφηγητής κύριος Κοκαλιάρης, ο πιστός σκύλος ενός ψυχικά ασθενή ποιητή, του Γουίλι Τζ. Κρίστμας, που ετοιμοθάνατος ταξιδεύει στη Βαλτιμόρη αναζητώντας τη μούσα και πνευματική καθοδηγήτριά του για να της εμπιστευτεί τα έργα του. Μια ιστορία που κουβαλά μέσα της πολλά τυπικά στοιχεία της γραφής του Όστερ (σύμφωνα με τον οποίο, το συγκεκριμένο βιβλίο είναι μια γνήσια ιστορία αγάπης), ιδωμένα όμως μέσα από μια απρόσμενη σκοπιά, καθώς ο ρόλος του σκύλου ως αφηγητή είναι να δώσει μια τελείως νέα προοπτική στον τρόπο που αντικρίζει, ή καλύτερα διαβάζει, ο αναγνώστης τον κόσμο.

Mr Vertigo (1994)

[Ο Ίλιγγος (μετάφραση: Βαγγέλης Κατσάνης, 1996) – το βιβλίο ξανακυκλοφορεί στις 10/11/2016 σε νέα μετάφραση της Ιωάννας Ηλιάδη]

mr_vertigo

Ο ήρωας του βιβλίου είναι δώδεκα χρόνων όταν καταφέρνει να περπατήσει στο νερό· η ιστορία του ξεκινάει όταν, χαμίνι του δρόμου, γνωρίζει έναν μυστηριώδη, τρομακτικό και σαγηνευτικό συνάμα άντρα,  που του υπόσχεται να τον μάθει να πετάει. Είναι η δεκαετία του ’20 στις ΗΠΑ· ένας χώρος και ένας χρόνος όπου όλα φαντάζουν δυνατά. Ένα παραμύθι για την τέχνη αλλά και την ίδια την Αμερική.

Leviathan (1992)

[Λεβιάθαν (μετάφραση: Άρης Σφακιανάκης, 1995)]

Leviathan

Μετά τον θάνατο του άλλοτε πολλά υποσχόμενου συγγραφέα Μπέντζαμιν Σακς σε μια αυτοκινητιστική έκρηξη, ο καλύτερός του φίλος, επίσης συγγραφέας Πίτερ Άαρον, ξεκινάει να γράψει πώς τα πράγματα έφτασαν ως εκεί, πριν το FBI ανακαλύψει την αλήθεια και ο νεκρός καταγραφεί ως επικίνδυνος, μανιακός τρομοκράτης. Βιβλίο που ακουμπά στην αμερικάνικη καρδιά της νεοταξικής σύγχυσης, όντας ταυτόχρονα άλλος ένας κομψός στοχασμός πάνω στη γραφή.

The Music Of Chance (1990)

[Η Μουσική του Πεπρωμένου (μετάφραση: Άρης Σφακιανάκης, 1995)]

music_of_chanceΌταν ο πατέρας του, τον οποίο δεν γνώρισε, πεθαίνει, αφήνοντάς του μια σημαντική χρηματική κληρονομιά, ο Τζιμ Νας, ένας πυροσβέστης που, μετά τη διάλυση του γάμου του, έχει απομονωθεί από την κορούλα του (που ζει με την αδελφή του),  αλλά κι από τον ίδιο του τον εαυτό, παρατάει τα πάντα και απλώς οδηγεί, ασταμάτητα, εμμονικά. O Νας αποφασίζει να πάρει μαζί του έναν παράξενο νεαρό χαρτοπαίκτη που κάνει οτοστόπ· ο νεαρός, που αποκαλεί τον εαυτό του Τζακπότ, τον πείθει να συμμετάσχει σε ένα ριψοκίνδυνο χαρτοπαιχτικό εγχείρημα που τον παγιδεύει σε έναν ακατανόητο δρόμο χωρίς επιστροφή.

Moon Palace (1989)

[Το Παλάτι του φεγγαριού (μετάφραση: Σταυρούλα Αργυροπούλου, 2016)]

moon_palaceΤο Moon Palace είναι ένα μυθιστόρημα διαμόρφωσης, με ήρωα τον Μάρκο Στάνλεϊ Φογκ, έναν νεαρό που, μετά τον χαμό της μητέρας του, μεγαλώνει με τον ονειροπόλο μουσικό θείο του. Ο θείος πεθαίνει αφήνοντας κληρονομιά αναρίθμητα βιβλία· ο Φογκ θα χρησιμοποιήσει τα κουτιά σαν επίπλωση, θα φάει τα λιγοστά χρήματά του μέχρι τελευταίας δεκάρας, αρνούμενος να αποκαλύψει το οικονομικό του πρόβλημα στους γύρω του, καταδικάζοντας –για λόγους που πιθανόν διαφεύγουν και από τον ίδιο- τον εαυτό του στην ανέχεια, και θα καταλήξει πεινασμένος και μόνος μέσα στην καρδιά της Νέας Υόρκης, πριν ταξιδέψει στην αμερικάνικη Δύση αναζητώντας τον ίδιο του τον εαυτό.

In the Country of Last Things (1987)

[Στη Xώρα των Έσχατων Πραγμάτων (μετάφραση: Άρης Σφακιανάκης, 1991)]

In_the_Country_of_Last_Things

Το In the Country of Last Things είναι ένα σύντομο, αλλά πυκνό βιβλίο που θα μπορούσε να διαβαστεί σαν επιστημονική φαντασία – μια δυστοπία· θα μπορούσε όμως εξίσου καλά να είναι μια πιο ζοφερή καταγραφή της πραγματικότητας που μας περιτριγυρίζει. Σε μια απομονωμένη,  ακατονόμαστη Πόλη-φρούριο καταφτάνει η αφηγήτρια, η Άννα Μπλουμ, αναζητώντας τον αδελφό της που έχει χαθεί· στην ίδια Πόλη θα χαθεί κι εκείνη με τη σειρά της, όπως χάνονται άλλωστε τα πάντα εκεί – άνθρωποι και πράγματα καταδικασμένα να τυλιχτούν στο σκοτάδι.

The New York Trilogy

City of Glass (1985), Ghosts (1986), The Locked Room (1986)

[Η Τριλογία της Νέας Υόρκης: Γυάλινη πόλη, Φαντάσματα, Το κλειδωμένο δωμάτιο (μετάφραση: Σταυρούλα Αργυροπούλου, 2014)]

New_York_Trilogy_Art_Spiegelman_coverΤο «επίσημο» ντεμπούτο του Όστερ στη μυθοπλασία (είχε προηγηθεί ένα μυθιστόρημα, το Squeeze Play, που υπέγραψε με το ψευδώνυμο Πολ Μπέντζαμιν· το βιβλίο αυτό περιλαμβάνεται στο αυτοβιογραφικό Hand to Mouth) θέτει ήδη τις σημαντικότερες από τις θεματικές που θα τον απασχολήσουν στη συνέχεια: ο εγκλωβισμός, κυριολεκτικός και μεταφορικός, η πολλαπλότητα και διάχυση των ταυτοτήτων, η σχέση του συγγραφέα με τη γραφή, η γλώσσα σαν κουρτίνα που σκεπάζει το νόημα.

Αν και τα τρία αυτά βιβλία συστηματικά αντιμετωπίζονται σαν αποδόμηση του αστυνομικού μυθιστορήματος ή μετα-μυστήρια, ο Όστερ θεωρεί ότι αυτή η οπτική είναι αρκετά στενή. Στo City of Glass αντιμέτωποι με έναν ήρωα σκορπισμένο σε διαρκείς αντικατοπτρισμούς του εαυτού του· ξεκινώντας από ένα λάθος τηλεφώνημα μέσα στη νύχτα, όπου του ζητούν τον ντετέκτιβ Πολ Όστερ, ο συγγραφέας ιστοριών μυστηρίου Ντάνιελ Κουίν που γράφει με το ψευδώνυμο Γουίλιαμ Γουίλσον θα υιοθετήσει άλλη μια ταυτότητα, αυτή του Όστερ, και θα εμπλακεί σε μια ιστορία που τον υπερβαίνει – απλώς και μόνο γιατί οι λέξεις πάντοτε θα αποτυγχάνουν να την αφηγηθούν, και αν επιχειρήσεις να τις φτάσεις στο πραγματικό τους νόημα θα βρεθείς αντιμέτωπος με την απουσία τους. Στο μπεκετικού πνεύματος Ghosts, τα στοιχεία της αστυνομικής ιστορίας παρατίθενται γυμνά: ο ήρωας Μπλου (Γαλάζιος) προσλαμβάνεται από έναν άντρα ονόματι Γουάιτ (Λευκός) για να παρακολουθήσει έναν τρίτο άντρα, ονόματι Μπλακ (Μαύρος)· θα εγκατασταθεί σε ένα διαμέρισμα απέναντι από αυτό του Μπλακ και για χρόνια θα τον παρακολουθεί χωρίς να ξέρει το γιατί. Στην τελευταία νουβέλα της τριλογίας, The Locked Room, ο ήρωας αναλαμβάνει να επιμεληθεί την έκδοση των έργων του καλύτερού του φίλου, Φάνσοου, που εξαφανίζεται δίχως ίχνη και όλοι τον νομίζουν νεκρό, σύμφωνα με την επιθυμία του τελευταίου. Θα καταλήξει να καλύψει τον κενό χώρο που ο Φάνσοου άφησε πίσω του· θα φτάσει ακόμα και να παντρευτεί τη γυναίκα του. Μόνο που είναι ο μοναδικός που γνωρίζει ότι ο Φάνσοου δεν πέθανε, στην πραγματικότητα, ποτέ: είναι ακόμα ζωντανός – και πρέπει να τον συναντήσει.

2. Δοκίμια και Αφηγήματα

Report from the Interior (Νοέμβριος 2013)

reportfromtheinterior

Winter Journal (2012)

[Ημερολόγιο του χειμώνα (μετάφραση: Σταυρούλα Αργυροπούλου, 2014)]

winter journal

Βιβλίο κατά κάποιο τρόπο συμπληρωματικό του The Invention of Solitude. Βλέπε και εδώ.

Hand to Mouth (1997)

[Το Χρονικό μιας Πρώιμης Αποτυχίας (μετάφραση: Βίκυ Κυριαζή, 2003)]

hand_to_mouth

Ένα βιβλίο περίπου σαν αυτοβιογραφία, που κυρίως επικεντρώνεται στη σχέση του Πολ Όστερ με τα χρήματα και απολογίζει την προσπάθειά του να επιβιώσει χωρίς να θυσιάσει τα συγγραφικά του όνειρα για χάρη του βιοπορισμού, συγκεντρώνει αρκετά περιστατικά που ο αφοσιωμένος αναγνώστης του θα αναγνωρίσει ως στοιχεία των μυθιστορημάτων του. Ως υποσημειώσεις (από τις μεγαλύτερες της λογοτεχνικής ιστορίας, σημειώνεται στο οπισθόφυλλο) παρατίθενται το μυθιστόρημα Squeeze Play, που είχε αποκτήσει διαστάσεις θρύλου ανάμεσα στους φανατικούς αναγνώστες του συγγραφέα, το παιχνίδι με κάρτες Action Baseball στο οποίο ο Όστερ είχε εναποθέσει φρούδες ελπίδες πλουτισμού, και τρία θεατρικά έργα του.

The Red Notebook (1995)

[Το Κόκκινο Σημειωματάριο (μετάφραση: Βίκυ Κυριαζή, 2005)]

Auster_Red_NotebookΠρόκειται για ένα βιβλίο που συγκεντρώνει κείμενα του Όστερ για τη γραφή, συνεντεύξεις του, κείμενά του για τη γαλλική ποίηση, την οποία μεταφράζει στα αγγλικά, καθώς και ένα μικρό χαιρετισμό στον Σαλμάν Ρουσντί την εποχή του φετβά εναντίον του. Το μεγαλύτερο, ίσως, ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα κείμενα που αποκαλύπτουν το πρωτογενές υλικό της γραφής του, τη σχέση της με την πραγματικότητα, θέτοντας υπό σταθερή αμφισβήτηση τη δυνατότητα διαχωρισμού της από αυτήν, με τον Όστερ αντί να δίνει συνταγές να παρουσιάζει απλώς ορισμένα από τα υλικά του. Αναμνήσεις περιστατικών που ξεπέρασαν κάθε φαντασία για να ενωθούν έπειτα ξανά με αυτήν και να αποτυπωθούν στο χαρτί. Οι συνεντεύξεις που παρατίθενται στον τόμο αποτελούν επίσης ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο κατανόησης του σκεπτικού του Όστερ.

The Invention of Solitude (1982)

(Portrait of an Invisible Man, The Book of Memory)

[Η επινόηση της μοναξιάς (μετάφραση: Σταυρούλα Αργυροπούλου, 2015)]

invention_of_solitudeΔιαρθρωμένο σε δύο μέρη, το βιβλίο αποτελεί τον τρόπο με τον οποίο ο Όστερ επέλεξε να διαχειριστεί το πένθος του για την απώλεια του πατέρα του, ενός ανθρώπου αθόρυβου που έφυγε από τη ζωή δίχως κανείς να ξαφνιαστεί, αφού είχε αποχωρήσει από πολύ νωρίτερα, αλλά και τον δικό του πατρικό ρόλο, μετά το διαζύγιό του με τη Λίντια Ντέιβις. Σημαντικό βιβλίο, ακριβώς γιατί αποτελεί μια μοναδική ανάπτυξη του θέματος της απώλειας και της μνήμης, στο μεταίχμιο μεταξύ λογοτεχνίας και απομνημονεύματος, και θέτει σχεδόν προγραμματικά θεματικές που θα απασχολήσουν τη μυθιστοριογραφία του συγγραφέα στη συνέχεια: εδώ, για παράδειγμα, βρίσκεται όλη η σχετική με την πατρική φιγούρα προβληματική.

*Ο Όστερ έχει επίσης γράψει τη συλλογή δοκιμίων The Art of Hunger (1982) –κείμενα για τον Κάφκα, τον Μπέκετκαι άλλους συγγραφείς, καθώς και κείμενα για τη γραφή γενικότερα– που έχει επανακυκλοφορήσει συμπληρωμένη αρκετές φορές, και έχει επιμεληθεί διάφορες εκδόσεις.