He came dancing across the water

My lord, you have become fatigued, you have become tired: to the land you have arrived. You have come to your city: Mexico, here you have come to sit on your place, on your throne. Oh, it has been reserved to you for a small time, it was conserved by those who have gone, your substitutes… This is what has been told by our rulers, those of whom governed this city, ruled this city. That you would come to ask for your throne, your place, that you would come here. Come to the land, come and rest: take possession of your royal houses, give food to your body.” Με αυτά τα λόγια, λένε, υποδέχτηκε τον Ερνάν Κορτές ο αυτοκράτορας Μοκτεζούμα στην πρωτεύουσά του, Τενοτστιτλάν, μια πόλη-νησί στη λίμνη Τεξκόκο, στο Μεξικό. Και λένε, ακόμα, ότι του επιφύλαξε την ύψιστη τιμή: τον έντυσε ο ίδιος με λουλούδια του κήπου του. | Το τέλος των Αζτέκων γράφτηκε στις 13 Αυγούστου του 1521.  Ο Νέος Κόσμος ήταν νέος μόνο για αυτούς που πίστεψαν ότι τον ανακάλυψαν κι ότι αυτό αρκούσε για να τον κάνει δικαιωματικά δικό τους: για να υπάρξει, έπρεπε πρώτα να σωριαστεί σε ερείπια ό,τι οι κάτοικοί του γνώριζαν ως παλιό κόσμο, ή καλύτερα ως δικό τους, μοναδικό κόσμο. | 1975. O Νιλ Γιανγκ κυκλοφορεί το Zuma με τους Crazy Horse. Περιέχει ένα τραγούδι με ευθείες αναφορές στους Ισπανούς κονκισταδόρες, το Cortez the Killer.  Πέρα από ιστορία κατάκτησης ενός κόσμου από έναν άλλο, το Cortez the Killer μπορεί να διαβαστεί και σαν μια απλή ιστορία ενός έρωτα που χάθηκε και πάει· κι οι ιστορίες αγάπης, άλλωστε, ιστορία της κατάκτησης ενός κόσμου από έναν άλλο είναι, μικρές συντέλειες. Σε ερείπια δεν σωριάζονται μονάχα οι αυτοκρατορίες, αλλά κι οι άνθρωποι. | Ίσως, βέβαια, η γυναίκα που ακόμα και σήμερα ζει εκεί και αγαπάει τον αφηγητή που έχει χάσει το δρόμο του χωρίς να θυμάται πότε και πώς να είναι η ερωμένη του Κορτές. Αν και ο Νιλ Γιανγκ έχει άλλη άποψη (όχι ότι έχει και τόση σημασία – η πραγματικότητα των τραγουδιών είναι εννιά στις δέκα φορές πολύ πιο πεζή από αυτήν που φανταζόμαστε οι ακροατές τους): “What the fuck am I doing writing about Aztecs in Cortez the Killer like I was there, wandering around? ’Cause I only read about it in a few books. A lotta shit I just made up because it came to me”, είπε αργότερα για το τραγούδι. What a killer. | Αν ζούσε, ο Δημήτρης ίσως ζητούσε από τον Φώτη αμέσως μετά το Cortez the Killer να πει αυτό.

[προηγούμενη λεπτομέρεια για το τέλος του κόσμου]

Το σάουντρακ ενός βιβλίου, #7

Αυτό είναι το τελευταίο ποστ της σειράς με τις άμεσες μουσικές αναφορές του REWIND. Υπάρχουν ακόμα κάποιες μουσικές αναφορές -όπως αυτή στον Νικ Κέιβ, για την οποία έγραφα εδώ-, αλλά όχι σε συγκεκριμένα τραγούδια. Επιπλέον, υπάρχουν και κάποια κρυφά κομμάτια, δηλαδή τραγούδια που μου χρησίμευσαν σα σάουντρακ στο στήσιμο τμημάτων του βιβλίου αλλά δεν αναφέρονται – θα γράψω και γι’ αυτά.

Chris Eckman

Οι Walkabouts ξεκίνησαν το 1984, παίζοντας φολκ με ολίγη από πανκ. Αν και βάση της μπάντας είναι -ή τουλάχιστον ήταν, τότε- το Σιάτλ, η έκρηξη του γκραντζ τους άφησε μάλλον αδιάφορους (ήταν μάλιστα η πρώτη μη γκραντζ μπάντα που υπέγραψε στη Sub-Pop). Κινήθηκαν περισσότερο σε φολκ, κάντρι και μπλουζ διαδρομές, επηρεασμένοι από τον Νιλ Γιανγκ, τον Τζόνι Κας και τον σπουδαίο, αλλά λιγότερο γνωστό Τάουνς Βαν Ζαντ, αλλά και από τη Νίνα Σιμόν, τον Σκοτ Γουόκερ κ.ά. Χωρίς να έχουν κάνει ποτέ πραγματικά μεγάλη επιτυχία, είναι περισσότερο γνωστοί στην Ευρώπη και διατηρούν στενούς δεσμούς με την Ελλάδα.

Έχω ήδη αναφερθεί σ’ ένα τραγούδι των Chris & Carla -των τραγουδιστών (και βασικότερων μελών) των Walkabouts, δηλαδή, οι οποίοι ηχογραφούν και ως ντουέτο-, το Sleep Will Pass Us By της σελίδας 89 του REWIND. Οι Walkabouts εμφανίζονται στη σελίδα 191, μ’ ένα στίχο του τραγουδιού Radiant (Ended Up a Stranger, 2001) που χρησιμεύει σαν εναλλακτικός τίτλος της ενότητας Το τζάμι: Love will not kill you, but wisdom sure will. Μπορείτε να ακούσετε το τραγούδι εδώ.

Οι στίχοι:

Radiant ghost
love you the most
call me from the next town
call me when you lie down

Were you drownin
or just wavin’?
as you pulled away
pulled away

Home is the one thing
that winds us in wire
Home is the one thing
you can’t face alone

If the glow of the ember
helps you to remember
don’t let them go
don’t let them go

So many stars and still we starve

Don’t you tire of this hunger?
Of the spirit that you’ve spent
It’s a wasted road, we wander
when only one love
is radiant

Radiant skin
touch me again
love will not kill you
but wisdom sure will

Last night I saw the ghosts
jumpin’ from the train
chased them as they walked away
asked them if they knew your name

Ο στίχος So many stars and still we starve είναι μετάφραση του Τόσα άστρα κι εγώ να λιμοκτονώ, που ανοίγει την ποιητική συλλογή Εγχειρίδιο Ευθανασίας (1979) του Τάσου Λειβαδίτη (βρίσκεται στον τρίτο τόμο των απάντων του ποιητή που έχει εκδόσει ο Κέδρος).

Τους πρωτογνώρισα τo 1996, ακούγοντας στο ραδιόφωνο κάποια τραγούδια από το Devil’s Road που είχαν βγάλει τότε (The Light Will Stay On, Rebecca Wild, Cold Eye και Forgiveness Song). Ακούγοντας το Radiant, μου καρφώθηκε στο μυαλό η εικόνα μιας οικογένειας στο τραπέζι: μητέρα, πατέρας, γιος και μια άγνωστη γυναίκα. Είναι τόσο καιρό ακίνητοι, που το φαγητό μπροστά τους έχει μουχλιάσει κι οι ίδιοι έχουν καλυφθεί από ιστούς αράχνης. Αν και η περιγραφή αυτής της εικόνας δεν υπάρχει στο REWIND, είναι μια από τις αφετηρίες του.

Carla_Torgerson

Chris&Carla09

Το σάουντρακ ενός βιβλίου, #6

damienrice

Στη σελίδα 183 του REWIND αναλαμβάνει ο Ντάμιαν Ράις: βρισκόμαστε σ’ ένα μπαράκι, όπου ο Πέτρος και η Φανή παρακολουθούν κάποιους φίλους του Πέτρου να παίζουν μουσική. Αυτό που δεν γνωρίζουν είναι ότι η μητριά του Πέτρου παρακολουθεί τη σκηνή – σε διαφορετικό χρόνο.

Το τραγούδι που λέει ο Φώτης, που είναι καλός, αλλά λίγο ψώνιο, σύμφωνα μ’ έναν κοινό γνωστό, είναι το Cheers Darlin’, που δίνει και τον τίτλο στην ενότητα αυτή. Βρίσκεται -μαζί με το Blower’s Daughter που έκανε πασίγνωστο τον Ράις το 2004, όταν συμπεριλήφθηκε στο σάουντρακ της ταινίας του Μάικ Νίκολς, Closer– στο ντεμπούτο του Ράις, το Ο (2002).

Στο YouTube υπάρχουν διάφορες λάιβ εκδοχές του τραγουδιού. Η ιστορία που λέει συνήθως ο Ράις γι αυτό είναι ότι αφορά έναν άντρα που κερνάει ποτά μια γυναίκα σ ένα μπαρ, για ν ανακαλύψει στη συνέχεια ότι εκείνη απλώς περιμένει τον φίλο της.

Οι στίχοι:

Cheers darlin’
here’s to you and your lover boy
Cheers darlin’
Ι got years to wait around for you
Cheers darlin’
Ι’ve got your wedding bells in my ear
Cheers darlin’
you give me three cigarettes to smoke my tears away
and Ι die when you mention his name
and Ι lie Ι should have kissed you
when we were running in the rain
What am Ι darlin’?
A whisper in your ear?
A piece of your cake?
What am Ι darlin’?
The boy you can fear?
Or your biggest mistake?
Cheers darlin’
here’s to you and your lover man
Cheers darlin’
Ι’ll just hang around and eat from a can
Cheers darlin’
I got a ribbon of green on my guitar
Cheers darlin’
I got a beauty queen
to sit not very far from me
I die when he comes around to take you home
I’m too shy I should have kissed you
when we were alone
What am I darlin’?
A whisper in your ear?
A piece of your cake?
What am I darlin’?
The boy you can fear?
Or your biggest mistake?
What am I?
here’s to you and your lover
What am I darlin’?
I got years to wait around for you

Υπήρχε κι ένα δεύτερο τραγούδι που διεκδικούσε να μπει, με κάποιο τρόπο, εδώ: το I Remember, από τον ίδιο δίσκο. Απορρίφθηκε μετά από πολύπλοκες ψυχολογικές και διανοητικές διεργασίες (κοινώς, αφαιρέθηκε γιατί αφαιρέθηκε και το φλασμπάκ στο οποίο θα γινόταν η σχετική αναφορά).

Τελικά, μάλλον έγραψα ένα βιβλίο που όταν μεγαλώσει ονειρεύεται να γίνει μιούζικαλ.

Το σάουντρακ ενός βιβλίου, #5

tindersticks1

Τα περισσότερα τραγούδια δεν επέλεξα να τα βάλω στο βιβλίο – μπήκαν από μόνα τους και χωρίς να χτυπήσουν την πόρτα. Με πιο θεαματικό το μπουκάρισμα του Jism των Tindersticks (Tindersticks, 1993 – που τυχαίνει να είναι ένας από τους πιο αγαπημένους μου δίσκους στην ιστορία των αγαπημένων δίσκων): ο στίχος You hide these things so well, there’s no finding έχει καρφωθεί στο μυαλό μου εδώ και χρόνια και καθώς έγραφα επανερχόταν διαρκώς. Τελικά… επιβλήθηκε σαν τίτλος στη σελίδα 173.

Μια λάιβ εκτέλεση του τραγουδιού, έντεκα χρόνια πριν:

Οι στίχοι:

If she’d have known
She’d have shown me in
I need to taste her pain
For encouragement

If she’d have known
She’d have shown me in
I need to taste her pain
For accomplishment

See, I can only take it out on you
There’s no one else I can trust
See, I can only take it out on you
There’s no one else but us around

You hide these things so well
There’s no finding

And the pink runs into the blue
There are no edges
How do I know where you are tonight?
Need these paper cuts
Need those gravel grinds
Need those pinches to wake me
Give up the drugs
Take the power I offer
Oh the deeper I go
The further I fall
The more I know
The tighter your grip around me
So easily broken
Running down your skin

And the pink runs into the blue
If there’s ever anyone else, I’ll understand
– And kill them
And I’ll overflow your every inlet
You will not cough and spit
You’ll welcome me in

And I tell you with my tongue between your toes
If there’s ever anyone else
Don’t let them do this
And I’ll laugh and revel
As you scratch and crawl
If there’s ever anyone else
Just show them the ugly mess

You hide these things so well
There’s no finding
You hide these things so well
There’s no finding, no finding

Tο σάουντρακ ενός βιβλίου, #4

Bob_Dylan_4

Τα δανεισμένα λόγια παίζουν μεγάλο ρόλο στο REWIND: είναι η καταφυγή των ηρώων όταν δεν μπορούν να εκφράσουν ακριβώς αυτό που θέλουν. Τακτική που δεν πετυχαίνει πάντα (το αντίθετο), τη χρησιμοποιούν όμως έτσι κι αλλιώς.

Ο πατέρας του Πέτρου καταφεύγει στον Μπομπ Ντίλαν (σελίδα 98), μεταφράζοντας πρόχειρα ένα στίχο από το Tryin’ to Get to Heaven (Time Out of Mind, 1997): When you think that you’ve lost everything / You find out you can always lose a little more.

«Μην αρχίσεις κάνα λογύδριο, Πέτρο. Δεν είμαι κανένας ξεμωραμένος γέρος που χρειάζεται νουθεσίες από το γιο του, κι ούτε χρειάζομαι κανέναν να μου ξαναδώσει την πίστη μου στη ζωή· δεν ξέρω καν αν την έχω χάσει. Μπορεί να μη χρειάζεται να πιστεύεις σ’ αυτήν, τη ζεις ούτως ή άλλως. Όταν νομίζεις ότι έχασες τα πάντα, ανακαλύπτεις ότι απομένει ακόμα κάτι να χάσεις. Κι αυτό είναι καλό ή κακό, ανάλογα πώς βλέπεις το ποτήρι. Μισοάδειο ή μισογεμάτο».

Τον ακούω που ψάχνει τους δίσκους του. ξέρω ότι γυρεύει το τραγούδι από όπου δανείστηκε τη φράση, είναι το Tryin’ to Get to Heaven του Ντίλαν· δεν θα του το πω. Γι’ αυτό ακούει μουσική και διαβάζει σαν μανιακός, για να δανείζεται τις λέξεις που δεν αντέχει να βάλει ο ίδιος σε σειρά· κι η Φανή το ίδιο κάνει, μου ’χει πει. Είναι παράλογο αν το σκεφτείς· τι μας κοστίζει να μιλήσουμε με τις δικές μας λέξεις, λιγότερο ποιητικές ίσως, λιγότερο συμπυκνωμένες, αλλά λέξεις δικές μας, γυμνές, ο φόβος στ’ αλήθεια φόβος, η απώλεια το ίδιο.

Ολόκληρο το τραγούδι:
The air is getting hotter
There’s a rumbling in the skies
I’ve been wading through the high muddy water
With the heat rising in my eyes
Every day your memory grows dimmer
It doesn’t haunt me like it did before
I’ve been walking through the middle of nowhere
Trying to get to heaven before they close the door

When I was in Missouri
They would not let me be
I had to leave there in a hurry
I only saw what they let me see
You broke a heart that loved you
Now you can seal up the book and not write anymore
I’ve been walking that lonesome valley
Trying to get to heaven before they close the door

People on the platforms
Waiting for the trains
I can hear their hearts a-beatin’
Like pendulums swinging on chains
When you think that you lost everything
You find out you can always lose a little more
I’m just going down the road feeling bad
Trying to get to heaven before they close the door

I’m going down the river
Down to New Orleans
They tell me everything is gonna be all right
But I don’t know what “all right” even means
I was riding in a buggy with Miss Mary-Jane
Miss Mary-Jane got a house in Baltimore
I been all around the world, boys
Now I’m trying to get to heaven before they close the door

Gonna sleep down in the parlor
And relive my dreams
I’ll close my eyes and wonder
If everything is as hollow as it seems
Some trains don’t pull no gamblers
No midnight ramblers, like they did before
I been to Sugar Town, I shook the sugar down
Now I’m trying to get to heaven before they close the door

Είναι ίσως παράδοξο που καταφεύγει σ’ ένα νεότερο τραγούδι του Ντίλαν, όμως ήθελα να δείξω ότι δεν έχει αποκοπεί τελείως από τη μουσική: η ζωή του δεν έχει σταματήσει, ή τουλάχιστον όχι ακριβώς, απλά περιστρέφεται διαρκώς γύρω από τη δεύτερη γυναίκα του. Ακούει μουσική γιατί εκείνη δεν μπορεί να την ακούσει, διαβάζει βιβλία γιατί εκείνη δεν μπορεί να τα διαβάσει πια.

Σκέφτομαι ότι, μ’ ένα τρόπο, ακολουθώ κι εγώ την τακτική των ηρώων μου καταφεύγοντας στα λόγια των άλλων. Κατά βάθος, θα προτιμούσα να γράφω τραγούδια, όμως δεν έχω ιδέα από μουσική:

BobDylan

Ίσως ο Νικ Κέιβ να έχει δίκιο όταν λέει ότι είναι πιο εύκολο να γράφεις μυθιστορήματα, απ’ το να γράφεις τραγούδια.