Το βιβλίο των άλλων

rewind_ms (6)

“We exist for ourselves, perhaps, and at times we even have a glimmer of who we are, but in the end we can never be sure, and as our lives go on, we become more and more opaque to ourselves, more and more aware of our own incoherence. No one can cross the boundary into another – for the simple reason that no one can gain access to himself.”

Πολ Όστερ, The New York Trilogy: The Locked Room

Διάβαζα εδώ για την εμπειρία ενός σεμιναρίου δημιουργικής γραφής – αφορά κυρίως την πρώτη έκθεση ενός κειμένου σ’ άλλα αφτιά και μάτια. Απηχεί αρκετές σκέψεις που κάνω διαβάζοντας ή ακούγοντας τα σχόλια για το βιβλίο μου (μια και αρκετοί φίλοι και γνωστοί είχαν μέχρι στιγμής την καλοσύνη να μου πουν μια γνώμη). Είναι παράξενο: συχνά έχεις την εντύπωση ότι το βιβλίο σου ο αναγνώστης το μεταμορφώνει, το προσαρμόζει στον εαυτό του. Μ’ αυτή την έννοια είναι κάπως δύσκολο να πεις αν τελικά πρόκειται για δικό σου ή δικό του βιβλίο: το σωστότερο θα ήταν να μιλήσεις για συνδημιουργία, όσο κι αν αυτό είναι από ναρκισσιστική σκοπιά κάπως άβολο.

Mερικοί δεν γνωρίζουν τη μουσική στην οποία αναφέρομαι και ψάχνουν να βρουν τα τραγούδια (κάτι που βρίσκω όμορφο, κι είναι ένας λόγος που επέμενα να υπάρχουν οι συγκεκριμένες αναφορές στο βιβλίο, όπως είναι κι ένας λόγος που τις παραθέτω κι εδώ, στο μπλογκ). Άλλοι προσπαθούν ν’ αναγνωρίσουν στοιχεία που θεωρούν δικά μου: και επειδή, όπως διευκρινίζει και ο Πολ Όστερ στο απόσπασμα από το Locked Room που ανοίγει το βιβλίο (το απόσπασμα που βρίσκεται στην αρχή του ποστ) κανένας δεν μπορεί να γνωρίσει απόλυτα τους άλλους, όπως δεν μπορεί να γνωρίσει απόλυτα και τον ίδιο του τον εαυτό, καθένας, με βάση και την σχέση που έχει μαζί μου, βρίσκει (ή ακόμα και φαντάζεται, κάτι που είναι μερικές φορές τρομακτικό) διαφορετικά κομμάτια μου μέσα στο REWIND. Συχνά -κι αυτό είναι ίσως το γοητευτικότερο- κάποιοι αναγνωρίζουν δικά τους στοιχεία στο βιβλίο (μερικοί είναι σίγουροι ότι είναι βαλμένα επίτηδες, σαν κλείσιμο του ματιού: νομίζω στην πιο δύσκολη θέση βρέθηκε μια παλιά μου συγκάτοικος, που πίστεψε ότι η συγκάτοικος του Πέτρου ήταν εκείνη – κάτι που από το δικό μου μυαλό δεν είχε περάσει καν).

Επιπλέον, κάθε αναγνώστης ξεχωρίζει διαφορετικά πράγματα. Στοιχεία που θεωρούσα επίφοβα, σελίδες που το γράψιμό τους το νόμιζα αδέξιο, για κάποιους είναι δυνατά σημεία του βιβλίου, και αρκετές απορίες που ακούω δεν τις είχα προβλέψει – ενώ απορίες που περίμενα δεν έχουν εκφραστεί ή τουλάχιστον δεν τις έχουν τόσοι, όσοι θα περίμενα (για παράδειγμα, το κόκκινο κουτί). Υπάρχει κι ένας μικρός διχασμός, που δεν μου έχει εξηγηθεί ακόμα αρκετά, για το τέλος:  άλλοι θεωρούν ότι οι τελευταίες σελίδες, Το ασημί ψαράκι, θα μπορούσαν να λείπουν, και άλλοι πιστεύουν ότι το βιβλίο δεν κλείνει εκεί και θα έπρεπε να υπάρχει κάτι ακόμα (φυσικά, διαφωνώ μ’ αυτό το τελευταίο -εμφανές, αφού σταμάτησα το βιβλίο εκεί που το σταμάτησα- αλλά δεν μου πέφτει λόγος πια).

rewind_ms (12)

Οι φωτογραφίες είναι από το τελικό χειρόγραφο του βιβλίου (βλέπε το σχετικό ποστ). Στην πάνω φωτογραφία, ένα ακόμα από τα σκίτσα. Ο στίχος How did you make me go this far? είναι από το Until the Morning Comes των Tindersticks (Waiting for the Moon, 2003). Στην κάτω φωτογραφία, οι τίτλοι από το τέλος του χειρόγραφου.

Το σάουντρακ ενός βιβλίου, #5

tindersticks1

Τα περισσότερα τραγούδια δεν επέλεξα να τα βάλω στο βιβλίο – μπήκαν από μόνα τους και χωρίς να χτυπήσουν την πόρτα. Με πιο θεαματικό το μπουκάρισμα του Jism των Tindersticks (Tindersticks, 1993 – που τυχαίνει να είναι ένας από τους πιο αγαπημένους μου δίσκους στην ιστορία των αγαπημένων δίσκων): ο στίχος You hide these things so well, there’s no finding έχει καρφωθεί στο μυαλό μου εδώ και χρόνια και καθώς έγραφα επανερχόταν διαρκώς. Τελικά… επιβλήθηκε σαν τίτλος στη σελίδα 173.

Μια λάιβ εκτέλεση του τραγουδιού, έντεκα χρόνια πριν:

Οι στίχοι:

If she’d have known
She’d have shown me in
I need to taste her pain
For encouragement

If she’d have known
She’d have shown me in
I need to taste her pain
For accomplishment

See, I can only take it out on you
There’s no one else I can trust
See, I can only take it out on you
There’s no one else but us around

You hide these things so well
There’s no finding

And the pink runs into the blue
There are no edges
How do I know where you are tonight?
Need these paper cuts
Need those gravel grinds
Need those pinches to wake me
Give up the drugs
Take the power I offer
Oh the deeper I go
The further I fall
The more I know
The tighter your grip around me
So easily broken
Running down your skin

And the pink runs into the blue
If there’s ever anyone else, I’ll understand
– And kill them
And I’ll overflow your every inlet
You will not cough and spit
You’ll welcome me in

And I tell you with my tongue between your toes
If there’s ever anyone else
Don’t let them do this
And I’ll laugh and revel
As you scratch and crawl
If there’s ever anyone else
Just show them the ugly mess

You hide these things so well
There’s no finding
You hide these things so well
There’s no finding, no finding